Giao diện
RESEARCH R02 — VN Value-Chain & Profit-Pool Evidence Anchors
Nguồn: research agent, có URL từng số. Compiled 2026-07-09. Dùng cho A1, A2, doc 06, 09, 17. Số vendor market-research = ước tính; số chính phủ/hải quan/công ty = mạnh nhất.
1. UPSTREAM — phụ thuộc nhập khẩu
- ~70% nguyên liệu nhựa VN phải nhập (PE/PP/PVC). Nhập nhựa 2023: 6,82 triệu tấn / USD 9,76 tỷ; 2024: USD 11,8 tỷ (+20,7%). (b-company.jp)
- PE riêng: nhập 2023 ~USD 2,3 tỷ (LDPE >1,4 tỷ; HDPE ~0,9 tỷ). Nguồn: Singapore, Hàn, Ả-rập Xê-út, Mỹ, TQ, Thái. (globenewswire)
- Long Sơn (LSP, SCG) = nguồn PE tích hợp DUY NHẤT của VN (500k t HDPE + 500k t LLDPE + 400k t PP). Chạy 9/2024 → dừng ~2 tuần; SCG lỗ ~USD 304M năm 2024; chạy lại 8/2025; lại dừng ~giữa 5/2026 vì feedstock, chưa hẹn khởi động. → LDPE gần như KHÔNG có nguồn nội địa ổn định. (icis.com, theinvestor.vn)
- Nghi Sơn & Bình Sơn/Dung Quất chỉ làm PP, không PE. (spglobal)
- Giá 2025 (CFR ĐNÁ): LDPE film ~USD 1.100–1.230/t; LLDPE ~970–1.010/t, bám naphtha/dầu. (chemanalyst)
- Nhà cung cấp resin lớn cho VN: SCG/SCGC, SABIC, Lotte, ExxonMobil.
- Keo acrylic PSA: có compound nội địa — Nan Pao (Dĩ An), Henkel (Biên Hòa II) — nhưng monomer/emulsion nền phần lớn nhập (Dow/Synthomer/BASF). → keo có thể nội địa hoá một phần (giảm rủi ro chi phí).
- Máy: đùn/phủ chủ yếu TQ (JWELL), Đài (POLYSTAR, Matila), cao cấp Hàn/Nhật/Đức.
- Takeaway: resin nhập (LDPE/LLDPE) là chi phí biến đổi lớn nhất, gánh rủi ro FX + dầu + nguồn cung Trung Đông (chính cú sốc làm LSP dừng).
2. DOWNSTREAM — ngành VN mua màng (quy mô có nguồn)
| Ngành | Neo quy mô | Tăng trưởng | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Điện tử/FDI | XK USD 126,5 tỷ 2024 (~1/3 XK quốc gia); Samsung 54,4 tỷ; ~1,5tr LĐ | +27% (2024), +48% (2025 YTD) | GSO/VietnamNews |
| Thép mạ màu/panel/PEB | Panel ~USD 1,3 tỷ; PEB ~2,26 tỷ; Hoa Sen 2,5–3tr t; Nam Kim >1tr t | thép mạ màu +25,7% (2024) nhanh nhất | vietdata, kenresearch |
| Gạch men | 504 triệu m² (2024), #4 thế giới; 83 NM; XK USD 674M (Mỹ 180M, +55,7%) | +27% hồi phục 2024 | Ceramic World Review, the-shiv |
| Nhôm định hình | Segment ~USD 2 tỷ (~40% của ~1.900k t); XK profile HS7604 USD 316M (2022, Mỹ ~25%) | 7–11% CAGR; Mỹ xử AD → KHÔNG áp thuế VN (ITC 10/2024) | nextmsc, USITC |
| Kính phẳng | VFG ~500 t/ngày; Viglacera ~100M m²/năm; Chu Lai 2.100 t/ngày; nhập USD 246M (2024) | ~5,4% CAGR (chậm nhất); net importer | expertmarketresearch, vietnamcredit |
| Đá thạch anh | Vicostone (Phenikaa, HNX:VCS) DT VND 4,32T (~USD 168M) 2024; 7 dây chuyền >35M sq ft; XK = 74,3% DT | VN→Mỹ +121% (2020–24) nhưng Section 201 injury 4/2026 = rủi ro sống | theinvestor, USITC |
Lớn nhất (khối lượng mua màng): Điện tử >> cụm thép-panel > gạch > nhôm > kính > đá. Nhanh nhất: Điện tử (+27/48%) > thép mạ màu (+25,7%) > gạch (+27%) > đá→Mỹ (+121%, bị chặn safeguard) > nhôm > kính. UNKNOWN: lượng tiêu thụ màng bảo vệ riêng của từng ngành (tấn) — không có số.
3. EU IMPORT (neo nhẹ)
- Nhôm: EU nhập €29,5 tỷ (2024); nước nhập lớn: Hà Lan 2,6M t, Đức 1,7M t, Ý, TBN. Profile HS7604 EU nhập ~$2,38 tỷ (2023), Đức lớn nhất. (Eurostat, trendeconomy)
- Đá thạch anh: Mỹ là đích chính (~80% Bắc Mỹ). Châu Âu ~20% cầu toàn cầu; Đức+Ý+TBN ≈55% cầu EU. Rào AD/CVD Mỹ (VN ~46%) đẩy hàng sang EU. (Grand View, BRI)
- Panel sandwich: EU ~USD 4,1 tỷ (2024), CAGR ~4,5%; Ý/Ba Lan/Pháp dẫn. (imarcgroup)
- Màng bảo vệ EU: ~USD 512M (2022) → ~727M (2030), ~6% CAGR; converter EU chính: Chargeurs/Novacel, Nitto, POLIFILM/POLI-TAPE. (Data Bridge)
4. VALUE CAPTURE — biên dồn ở hai đầu, khúc giữa bị ép
| Hạng | Khâu | Bằng chứng biên | Bản chất |
|---|---|---|---|
| 1 | Specialty tape/film majors (Nitto/tesa/3M) | op margin ~16–23% (Nitto 17,9%; tesa 16,3%; 3M S&I 22,7%) | Moat keo + thương hiệu |
| 2 | Applicators/installers | service margin 55–75% (PPF) | % cao nhưng nhỏ/địa phương |
| 2b | Specialty distributors | gross 40–60% hàng premium | Cao ở dòng kỹ thuật/độc quyền |
| 3 | Branded SPF pure-play (Novacel/Chargeurs) | EBITDA ~9%, op ~6% (FY24 DT €297M) | Ổn định nhưng khiêm tốn |
| 4 | Commodity resin (PE) | EBITDA dài hạn ~12%, ~4% đáy 2024–25 (có lúc âm) | $ lớn, chu kỳ dữ dội |
| 5 | Generic film converters | ~8% EBITDA đáy | Bị ép, không quyền định giá |
Quan trọng: "protective film" KHÔNG đồng đều lợi nhuận — màng bảo vệ tạm thời (SPF) lời ÍT hơn nhiều so với băng keo specialty. Premium đến từ keo giữ-chắc-bóc-sạch trên nền nhạy + hỗ trợ ứng dụng + bảo hành + traceability, không phải từ "có thương hiệu". Hàm ý Đức Thiện: vị trí tự nhiên = khúc giữa bị ép (hạng 3–5, ~6–9% tốt nhất). Đường nâng biên: (a) tiến tới keo specialty + dịch vụ ứng dụng, (b) giành biên distributor/applicator qua phân phối own-brand, (c) nội địa hoá keo bù rủi ro giá resin nhập.
Caveat
- Mạnh nhất: XK điện tử (GSO/Hải quan), AD/CVD Mỹ đá+nhôm (USITC), gạch (Ceramic World Review), công suất công ty (Vicostone/Viglacera/LSP), tài chính film majors.
- UNKNOWN: tiêu thụ màng bảo vệ VN theo tấn; tổng tonnage extrusion/kính/PPGI; giá trị nhập EU theo nước; tài chính POLI-TAPE.
- 2 đính chính: (1) AD nhôm Mỹ KHÔNG áp thuế VN (ITC negative injury); (2) Vicostone niêm yết HNX (VCS), không phải HOSE.